ไฟ 3 เฟสคือระบบไฟฟ้าที่มีสายเฟส 3 เส้น (L1, L2, L3) และสายนิวทรัล 1 เส้น ในไทยวัดระหว่างสายเฟสได้ 400 โวลต์ และวัดระหว่างสายเฟสกับนิวทรัลได้ 230 โวลต์ ไฟ 3 เฟสส่งกำลังได้มากกว่าไฟบ้าน 1 เฟสด้วยสายขนาดเท่ากัน โรงงาน ไซต์ก่อสร้าง และอาคารใหญ่จึงใช้ไฟ 3 เฟสเป็นหลัก
ไฟ 1 เฟสคือไฟบ้านทั่วไป มีสายเฟส 1 เส้นกับนิวทรัล 1 เส้น แรงดัน 230 โวลต์ พอสำหรับไฟแสงสว่าง แอร์บ้าน และเครื่องใช้ไฟฟ้าทั่วไป
ไฟ 1 เฟสกับ 3 เฟสต่างกันยังไง
| ไฟ 1 เฟส | ไฟ 3 เฟส | |
|---|---|---|
| จำนวนสาย | 2 เส้น (เฟส + นิวทรัล) | 4 เส้น (3 เฟส + นิวทรัล) |
| แรงดัน | 230 V | 400 V ระหว่างเฟส, 230 V เฟสกับนิวทรัล |
| ใช้ที่ไหน | บ้าน ร้านค้าเล็ก | โรงงาน ไซต์ก่อสร้าง อาคาร ห้องเย็น |
| มอเตอร์ใหญ่ | ทำได้จำกัด | เหมาะ สตาร์ทนุ่มและหมุนเรียบกว่า |
| กำลังไฟที่ส่งได้ | น้อยกว่า | มากกว่าราว 3 เท่าที่กระแสเท่ากัน |
ทำไมไฟ 3 เฟสส่งกำลังได้มากกว่า
ไฟฟ้ากระแสสลับขึ้นลงเป็นคลื่น ไฟ 1 เฟสมีช่วงที่แรงดันผ่านศูนย์ กำลังไฟจึงไม่สม่ำเสมอ ไฟ 3 เฟสมีคลื่น 3 ลูกที่เหลื่อมกัน 120 องศา ทุกช่วงเวลาจะมีอย่างน้อยหนึ่งเฟสที่จ่ายไฟอยู่ กำลังไฟจึงเรียบ มอเตอร์หมุนนิ่งกว่า และใช้สายเล็กกว่าเมื่อเทียบที่กำลังเท่ากัน
สูตรคำนวณกำลังไฟและกระแส
- ไฟ 1 เฟส: กำลัง (W) = แรงดัน (V) × กระแส (A) × PF
- ไฟ 3 เฟส: กำลัง (W) = √3 × แรงดันระหว่างเฟส (V) × กระแส (A) × PF (√3 ≈ 1.732)
ตัวอย่าง: เครื่องปั่นไฟ 100 kVA ที่ 400 โวลต์ 3 เฟส จ่ายกระแสได้ 100,000 ÷ (1.732 × 400) ≈ 144 แอมป์ต่อเฟส ตรงกับกระแสพิกัด 144.3 แอมป์ในสเปกเครื่อง KCH125KS
ถ้าต้องการแปลง kVA เป็น kW อ่านต่อที่ kVA คืออะไร ต่างจาก kW ยังไง
เช็กยังไงว่าที่ไหนเป็นไฟ 3 เฟส
- ดูมิเตอร์การไฟฟ้า มิเตอร์ 3 เฟสจะเขียนว่า 3 เฟส หรือ 3φ และมีสายเข้า 4 เส้น
- ดูเบรกเกอร์เมนในตู้ไฟ ถ้าเป็นเบรกเกอร์ 3 ขั้ว (3P) แปลว่าเป็นไฟ 3 เฟส
- ดูป้ายเครื่องจักร ถ้าเขียน 380 V, 400 V หรือ 3~ เครื่องนั้นต้องใช้ไฟ 3 เฟส
งานแบบไหนต้องใช้ไฟ 3 เฟส
- ไซต์ก่อสร้าง ทาวเวอร์เครน รอกไฟฟ้า เครื่องเชื่อมขนาดใหญ่ ปั๊มน้ำบาดาล
- โรงงานที่มีมอเตอร์ เครื่องจักร หรือคอมเพรสเซอร์ลม
- ห้องเย็นและคลังสินค้าควบคุมอุณหภูมิ
- อาคารและคอนโดที่มีลิฟต์ ปั๊มน้ำ และแอร์ระบบใหญ่
- งานอีเวนต์ คอนเสิร์ต ที่ใช้ไฟเวทีและเครื่องเสียงจำนวนมาก
เครื่องปั่นไฟ 3 เฟสใช้กับเครื่องใช้ไฟฟ้า 1 เฟสได้ไหม
ได้ เครื่องปั่นไฟ 3 เฟสแบบ 4 สายมีสายนิวทรัล ต่อระหว่างสายเฟสกับนิวทรัลจะได้ไฟ 230 โวลต์สำหรับเครื่องใช้ไฟฟ้า 1 เฟส สิ่งที่ต้องระวังคือแบ่งโหลด 1 เฟสให้ทั้ง 3 เฟสใช้ไฟใกล้เคียงกัน ถ้าโหลดไปกองอยู่เฟสเดียว เฟสนั้นจะเต็มก่อนทั้งที่เครื่องยังเหลือกำลังอีกมาก งานต่อสายและแบ่งโหลดควรให้ช่างไฟฟ้าเป็นคนทำ
เครื่องปั่นไฟของ KCH เป็นไฟกี่เฟส
เครื่องปั่นไฟ KCH ทุกรุ่นเป็นไฟ 3 เฟส 400 โวลต์ 50 Hz ตั้งแต่ 40 kVA (KCH45RS) ถึง 700 kVA (KCH800VS) ต่อเข้าตู้ไฟ 3 เฟสของโรงงานหรืออาคารได้โดยตรงผ่านสวิตช์สลับ อ่านเรื่องการต่อเข้าตู้ไฟเพิ่มเติมที่ ATS คืออะไร
คำถามที่พบบ่อย
ไฟ 3 เฟสกี่โวลต์
ในไทย 400 โวลต์ระหว่างสายเฟส (บางที่ยังเรียก 380 โวลต์ตามมาตรฐานเดิม) และ 230 โวลต์ระหว่างสายเฟสกับนิวทรัล
บ้านใช้ไฟ 3 เฟสได้ไหม
ได้ บ้านขนาดใหญ่ที่ใช้แอร์หลายตัวหรือมีปั๊มน้ำใหญ่ขอมิเตอร์ 3 เฟสจากการไฟฟ้าได้ แต่บ้านทั่วไปใช้ไฟ 1 เฟสก็พอ
เครื่องจักร 3 เฟสต่อไฟ 1 เฟสได้ไหม
ต่อตรงไม่ได้ มอเตอร์ 3 เฟสต้องใช้ไฟ 3 เฟส ถ้าที่หน้างานมีแต่ไฟ 1 เฟส ใช้เครื่องปั่นไฟ 3 เฟสจ่ายไฟให้เครื่องจักรแทนได้
เครื่องปั่นไฟ 3 เฟสที่เล็กที่สุดของ KCH คือขนาดเท่าไหร่
40 kVA (32 kW) รุ่น KCH45RS ค่าเช่าเริ่มต้น 3,000 บาทต่อวัน (ไม่รวม VAT)
ต้องการไฟ 3 เฟสที่ไซต์งานหรือโรงงาน ดูขนาดเครื่องและราคาได้ที่หน้า เช่าเครื่องปั่นไฟ
ตรวจข้อมูลทางเทคนิคโดย: Pachern Rattanapakan, KCH POWER RENTAL
